Zoek je advies van een expert, zoek dan verder. Ik ben ook maar een gewone computergebruiker en claim geen expertise in de systemen waar ik het hier over heb. Dit is een verslag van dingen die ik zelf heb uitgeprobeerd en hoe dat voor mij uitpakte. Het voordeel daarvan is hopelijk dat het ideeën zijn die ook in jou opkomen, en dan kun je wellicht profiteren van mijn ervaringen. Ik zit hier te pielen op eigen risico, je bent van harte uitgenodigd om hetzelfde te doen.
De kwestie: Het is hartstikke leuk om hier en daar een service te vervangen door iets van een ander merk, maar ik voelde me toch een beetje een hamster die eens rebels zijn rad in de andere richting bewandelde. Al die ontgooglede services draaiden in mijn geval allemaal op appraten die zelf op google android draaiden. (Op een héél oud ubuntulaptopje na). Dat hoeft niet. Deze ontgooglesprong is drastisch, maar de andere oever is dichterbij dan je misschien denkt.
Google’s Android is namelijk niet zozeer een besturingssysteem, het is een afgepaalde en branded variant binnen een familie van besturingssystemen. En dat is een grote familie met allemaal bekende en minder bekende varianten die best veel op elkaar lijken. Daartussen switchen is dus niet zoals een overstap van mac of windows. De analogie voor googles androidis eerder een kooi, waardoor dezelfde wereld er net iets anders uitziet. Het is daarbinnen simpeler en makkelijker, voor jou en ook voor google.
Maar je kunt daar wel uit. Dat was altijd best een avontuur, als je nog een oude telefoon hebt liggen kun je die “rooten” en kijken hoever je komt. Probleem is dat je alles zelf moet uitvogelen en zelf moet updaten. Die updates zijn er wel (dank aan al die mensen die ze maken), maar het zijn er veel en je weet niet altijd waar je ze kunt vinden. Maar het idee dat zulke ontgooglede android alleen voor techies is, is echt achterhaald. Het is de laatste jaren drastisch makkelijker geworden.
Mijn oplossing: Ik heb mijn telefoon volledig ontgoogled met /e/OS. Dat is een vrije distributie van Android die je ondermeer kunt krijgen via het bedrijf Murena. Zij onderhouden die variant, die ze zelf de ontgooglede android noemen. Fairphone, een hardwaremaker van telefoons, levert ze met /e/OS kant-en-klaar geïnstalleerd.
Voor mij is /e/OS helemaal de bom. Het neemt alles dat open source is aan android als basis voor een white label systeem. Geen Heineken of Martini, gewoon bier en vermouth. Het is instant herkenbaar als hetzelfde en bij de bediening grijp je nergens mis. De Google Play Store, waar je je apps haalt, en waar google zijn macht over derden laat gelden, heet hier de App Lounge en je kunt erin zónder inloggen. Dat vind ik nog steeds het coolste aan het hele systeem, je loopt door google’s dode hoek dwars door de play store, zonder herkend te worden. Als je zou willen, zou je ook wel met je google account kunnen inloggen en allerlei van hun services gebruiken, maar ik ben cold turkey gegaan, want voor alles dat ik van google gebruikte heb ik een prima alternatief gevonden dat voor mij werkt.
Lees de zin hierboven nog even goed, want het is dus niet zo dat alles werkt. Verreweg de meeste apps zullen op deze manier gewoon draaien, simpelweg omdat het besturingssysteem nagenoeg hetzelfde is. Maar er zijn er een paar die zo speciaal voor googles android gemaakt zijn, dat ze het niet doen. Ik heb dat zelf alleen meegemaakt met de digitale museumjaarkaart en dat was niet zo’n ramp. Ik heb alsnog een plastic exemplaar van ze gekregen. Maar het zal maar om je bankierapp gaan. Die van Triodos draait in ieder geval prima. Ook DigID, een andere potentiele dealbreaker, werkt bij mij uitstekend.
Een ander probleem was Spotify. Dat draait waarschijnlijk wel, maar je moet er googles copyrightbeschermer widevide voor installeren en dat was een no go voor mij. Ik gebruikte het toch al niet veel, en alles dat ik daar wilde luisteren kan ik ook vinden op bandcamp.
En dan is er nog de categorie googleproducten. Die kun je dus wel draaien, maar we waren nou juist aan het ontgooglen. Daar zit geen dealbreaker tussen. Maps wordt magic earth of osmand, meet (voor zover ik dat prive gebruikte) gaan net zo goed over signal, kalender doe ik via onecalendar, drive is in handen van proton en keep is nextcloud notes. Werkt allemaal even goed of beter. Het enige dat ik mis zijn de google play books. Die kan ik, ondanks dat ik ze gekocht heb, niet meenemen.
Murena’s /e/OS is niet zaligmakend. Voor mij zijn het een paar kleine irritaties. De meegeleverde apps zijn niet te wissen, bijvoorbeeld. Dat zijn er niet veel, maar het herinnert me aan de opdringerigheid waarmee Samsung me apps opdringt, en waarvoor ik nou juist was weggerend. Puristen kunnen hele waslijsten aan klachten opstellen. Maar er is een ding dat /e/ echt de moeite van het overwegen waard maakt: iedereen, ook zonder technische kennis, kan in een klap weg bij het google besturingssyteem, zonder dat je er iets belangrijks aan functionaliteit voor in moet leveren.